Technische Universiteit Delft:

Profiel Socrates-leerstoel Technische Universiteit Delft

Prof. dr. ir. Peter-Paul Verbeek

Bijzondere leeropdracht: 'Wijsbegeerte, in verband met de humanistisch levens- en wereldbeschouwing, in het bijzonder op het gebied van Human Enhancement'.

Email: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

Peter-Paul Verbeek (1970) is hoogleraar Filosofie van Mens en Techniek aan de Universiteit Twente en directeur van de masteropleiding Philosophy of Science, Technology and Society. Hij bezet tevens de part-time Socrates leerstoel bij de Technische Universiteit Delft op het gebied van 'Wijsbegeerte, in verband met de humanistisch levens- en wereldbeschouwing, in het bijzonder op het gebied van Human Enhancement'. Hij is redacteur van het tijdschrift Technè: Research in Philosophy and Technology en lid van de board van de Society for Philosophy and Technology. Per 2009 is Verbeek lid van De Jonge Akademie, die onderdeel uitmaakt van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Verbeeks onderzoek richt zich op de relaties tussen mens en technologie, in het bijzonder de sociale en culturele rol van technologieën en de antropologische en ethische aspecten van mens-techniekrelaties. Hij publiceerde recent het boek What Things Do: Philosophical Reflections on Technology, Agency, and Design, over de relaties tussen mensen en technologieen, met toepassingen op industrieel ontwerpen. Ook redigeerde hij het boek User Behavior and Technology Design - Shaping Sustainable Relations between Consumers and Technologies, over de interactie tussen technologie en gedrag, en de relevantie daarvoor voor ontwerppraktijken en milieubeleid. Recent heeft hij het NWO-VENI project Technology and the Matter of Morality afgerond, dat zich richtte op de morele lading van technologieën en de betekenis daarvan voor de ethische theorie en de ontwerpethiek.

Momenteel werkt hij aan het NWO-VIDI project ‘Technology and the limits of humanity: the ethics and anthropology of posthumanism’, een studie naar de ethische en antropologische aspecten van mens-techniek relaties en human enhancement technology. Daarnaast is hij als mede-aanvrager en –coordinator betrokken bij het IOP project Design for Usability en het MVI project Telecare at Home.

Op 15 oktober 2009 hield techniekfilosoof Peter-Paul Verbeek zijn oratie als gewoon hoogleraar aan de Universiteit Twente. Kernvraag hierin was: waar ligt de grens van de mensen in de relatie tussen mens en techniek? Ten onrechte wordt volgens de auteur vaak een hard onderscheid tussen mens en techniek gemaakt. Mensen zijn van nature al technologische wezens. Bovendien raken mens en techniek steeds meer met elkaar verweven. Door het naar elkaar toe groeien van nanotechnologie, biotechnologie, informatietechnologie cognitie- en neurowetenschap ontstaan er steeds meer mogelijkheden om technologisch in te grijpen in de mens. Daardoor hebben we nieuwe kaders nodig om de mens te begrijpen, en om ethische vragen te stellen. In zijn rede haalt Verbeek hiervan diverse voorbeelden aan. Tot op heden stellen ethici zich volgens hem nog te vaak op als grensbewaker die bepaalt tot waar de techniek mag binnendringen in de sfeer van de mens: ‘Zodra technologie te diep hierin binnendringt, moet de ethiek aan de noodrem trekken, zo is het idee. Maar een ethiek die alleen maar grenzen probeert te stellen, plaatst zich buiten het debat en trekt aan een noodrem die nergens op is aangesloten.’

Het menszijn heeft volgens Verbeek van meet af aan een technologisch karakter. Als gevolg van de genoemde technologische ontwikkelingen is de grens tussen beide bovendien steeds moeilijker te trekken. Hij pleit daarom voor een andere benadering van de ethiek, een benadering waarbij de ethiek de rol van grensbewaker loslaat en een actieve rol in de ontwikkeling en inbedding van techniek opeist. ‘Ethici moeten niet tegenover technologen gaan staan. Ze moeten juist kritisch met ze meedenken. In plaats van de grens tussen mens en techniek te bewaken, moet de ethiek op zoek naar een verantwoorde vermenging van beide. Niet het op afstand beoordelen van technologie, maar het begeleiden van ontwikkelingen wordt dan de kerntaak van de ethiek.’ Dat betekent niet dat we niet meer kritisch moeten zijn op nieuwe technologische ontwikkelingen: ‘Het is juist andersom: alleen door de verwevenheid van mens en techniek serieus te nemen en goed te doordenken, kan de ethiek invloed uitoefenen op het ontwerp en gebruik van technologie.’

Recente publicaties

Engels

Verbeek, P.P. (2009), ‘Ambient Intelligence and Persuasive Technology: The Blurring Boundaries Between Human and Technology’. In: Nanoethics, Dec 2009, 1871-4757.

Verbeek, P.P. (2009), ‘The limits of humanity: on technology, ethics, and human nature’. University of Twente, 15 Oct 2009: inaugural address.

Verbeek, P.P. (2009), ‘Let’s Make Things Better: A Reply to My Readers’. In: Human Studies 32:2, ISSN 0163-8548, p. 251-261.

Verbeek, P.P. and P. Vermaas (2009), ‘Technological Artifacts’. Lemma for the Blackwell Companion to the Philosophy of Technology (ed. Jan-Kyrre Berg Olsen, Stig Andur Pedersen and Vincent F. Hendricks). Blackwell, 2009, p. 165-171.

Verbeek, P.P. (2009), ‘The Moral Relevance of Technological Artifacts’. In: M. Duwell e.a. (red.), Evaluating New Technologies. Springer, Dordrecht, ISBN 978-90-481-2228-8, p. 63-77.

Verbeek, P.P. (2008), ‘Cultivating Humanity: towards a Non-Humanist Ethics of Technology’. In: Jan-Kyrre Berg Olsen, Evan Selinger, Søren Riis (eds.), New Waves in Philosophy of Technology. Hampshire: Palgrave MacMillan, p. 241-266. ISBN 9780230220003.

Verbeek, P.P. (2008). ‘Cyborg Intentionality - Rethinking the Phenomenology of Human-Technology Relations’. In: Phenomenology and the Cognitive Sciences 7:3, p. 387-395.

Verbeek, P.P. (2008), ‘Obstetric Ultrasound and the Technological Mediation of Morality - A Postphenomenological Analysis’. In: Human Studies 31:1, p. 11-26.

Verbeek, P.P. (2008), ‘Morality in Design: Design Ethics and the Morality of Technological Artifacts’. In: Pieter E. Vermaas, Peter Kroes, Andrew Light, Steven A. Moore (eds.), Philosophy and Design: from Engineering to Architecture. Dordrecht: Springer, ISBN 978-1-4020-6590-3, p. 91-103.

Nederlands

Verbeek, P.P. (2009), ‘Techniek en de grens van de mens: over techniek, ethiek en de menselijke natuur’. Universiteit Twente, 15 oktober 2009: oratie.

Verbeek, P.P. (2009), ‘Knutselen aan de mens’. In: Trouw - Letter&Geest 17 oktober 2009.

Verbeek, P.P. (2009), ‘Ambient Intelligence en Persuasive Technology: de vervagende grens tussen mens en technologie’. In: Tsj. Swierstra et.al (eds.), Leven als Bouwpakket: Ethisch verkennen van een nieuwe technologische golf. Kampen: Klement, ISBN 978-90-8687-049, p. 65-103.

Verbeek, P.P. (2009), ‘Een blik in de baarmoeder: de geboortepolitiek van de echoscopie’. In: F. Bolkestein e.a. (red.), De politiek der dingen. Budel: Damon, ISBN 978 90 5573 966 0, p. 152-166.

Popkema, M. en P.P. Verbeek (2009), ‘Echoscopie en de veranderende beleving van de zwangerschap’. In: G. Alberts e.a. (red.), Gevoel voor Kennis. Jaarboek Kennissamenleving 2009, ISBN 978-90-5260-351-3, ISSN 1871-0034, p. 159-171.

Verbeek, P.P. (2009), ‘Technologie voorbij de mens: naar een antropologie en ethiek van het posthumanisme’. In: Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte 101:1, ISSN 0002-5275, p. 56-64.

Verbeek, P.P. (2009), ‘Ethiek moet ervoor zorgen dat de techniek ons “goed” doet’. Interview door Fenny Brandsma, in: Een verkenning van de grenzen: ethische overwegingen bij zorg op afstand. Utrecht: Provincie Utrecht (no ISBN), p. 50-54.

Verbeek, P.P. (2009), ‘De Estafette’. In: Wijsgerig Perspectief 49:1 (March 2009), ISSN 0043-5414, p. 46-47.

Boeken

Verbeek, P.P. and A. Slob (eds.), User Behavior and Technology Development - Shaping Sustainable Relations between Consumers and Technologies (2006, Dordrecht: Springer, ISBN 1-4020-4433-X / 978-1-4020-4433-5 (412 pp.).

What Things Do: Philosophical Reflections on Technology, Agency, and Design (2005, Penn State: Penn State University Press, ISBN 0-271-02539-5, 264 pp.)

De Daadkracht der Dingen: Over techniek, filosofie, en vormgeving (2000; 4th printing 2007, Amsterdam: Uitgeverij Boom, ISBN 90-5352-630-7, NUGI 611, 304 pp., dissertation).

Contactgegevens

Sectie Filosofie

Faculteit Techniek, Bestuur en Management

Technische Universiteit Delft

Postbus 5015

2600 GA Delft

Tel. 015-2785143

Vakgroep Wijsbegeerte

Faculteit Gedragswetenschappen

Universiteit Twente

Postbus 217

7500 AE Enschede

Tel. 053-4894460 / 053-4893297

Email: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.