Welkom op de website van de humanistische stichting Socrates

De humanistische stichting Socrates heeft als eerste taak de benoeming en de begeleiding van door haar aangestelde humanistische bijzonder hoogleraren bij Nederlandse universiteiten. De stichting, opgericht in 1950 als een van de eerste werkstichtingen van het Humanistisch Verbond, heeft als algemeen doel de wetenschappelijke exploratie van actuele maatschappelijke problemen vanuit een humanistisch perspectief te bevorderen. De stichting poogt op wetenschappelijk niveau mogelijkheden te scheppen voor de uitwisseling van gedachten omtrent fundamentele maatschappelijke en culturele vraagstukken waarvoor het humanisme hedentendage geplaatst wordt, alsmede voor de doordenking van de wetenschappelijke en culturele achtergronden van het moderne humanisme. Het vestigen en in stand houden van bijzondere leerstoelen bij de Nederlandse universiteiten draagt hiertoe bij. Thans bestaan er bijzondere leerstoelen vanwege de stichting Socrates bij alle openbare universiteiten in Nederland, waaronder de Open Universiteit te Heerlen, in de vorm van een schriftelijke leergang, alsmede bij de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht en de Vrije Universiteit Amsterdam.
 
De leeropdrachten van de Socrates-hoogleraren lopen uiteen, maar hebben gemeen dat ze betrekking hebben op actuele maatschappelijke vraagstukken. Deze problemen worden benaderd vanuit de wijsbegeerte, de ethiek of de menswetenschappen. De Socrates-hoogleraren hebben tevens gemeen dat zij proberen bij de behandeling van hun thema's humanistische principes te betrekken, zoals menselijke autonomie en zelfbeschikking, verantwoordelijkheid, solidariteit, vrijheid en emancipatie. Dit betekent niet dat zij zouden afwijken van de strikte regels van wetenschappelijkheid. Levensbeschouwelijk onderwijs heeft niet het karakter van een preek, maar draagt bij aan de veelzijdigheid van het onderwijsaanbod van Nederlandse universiteiten.